Prawo

Joanna Rułkowska, prawniczka: Rodzice mają prawo, mają wybór, ale nie mają niestety wiele czasu. Decydujące są pierwsze chwile po poronieniu. Właśnie dlatego tak ważne jest, by te prawa znać wcześniej i by znał je również partner lub bliskie osoby.

Marzena Pilarz-Herzyk, prawniczka: To Ty decydujesz o tym, z których z poniższych uprawnień skorzystasz. Nikt nie ma prawa ograniczyć Twoich praw, ani zmusić do wyborów: skorzystam ze wszystkiego lub z niczego.

Zwolnienie chorobowe po poronieniu

Twój lekarz ginekolog lub lekarz pierwszego kontaktu może wystawić Ci zwolnienie lekarskie (również w przypadku diagnozy pustego jaja płodowego), jeśli stwierdzi, że są ku temu wskazania medyczne. Od dnia poronienia nie przysługuje Ci już zwolnienie z kodem B (ciążowe niedyspozycja do pracy, przypadająca w okresie ciąży), co oznacza, że zasiłek wypłacany będzie w wysokości 80 proc. podstawy wymiaru zasiłku (a nie jak wcześniej, 100 proc.).

Partnerzy kobiet po poronieniu mogą skorzystać ze zwolnienia lekarskiego ze względu na silną reakcję stresową (wystawia je lekarz pierwszego kontaktu lub psychiatra).

Jeśli zdecydujesz się na uzyskanie praw poprzez wcześniejsze uzyskanie aktu urodzenia, pamiętaj, że na czas oczekiwania na Kartę Martwego Urodzenia nie możesz wrócić do pracy, przejść na urlop wypoczynkowy etc. W takim przypadku powinnaś przebywać właśnie na zwolnieniu lekarskim.

Skrócony urlop macierzyński

Po poronieniu kobieta może ubiegać się o skrócony urlop macierzyński ( 56 dni). Urlop ten nie jest obowiązkowy, ale trzeba pamiętać, że wnioskując o niego, należy go wykorzystać w całości. Tego urlopu nie możesz podzielić między siebie a ojca dziecka.

Celem uzyskania uprawnienia należy przedłożyć do pracodawcy:

• wniosek,
• zaświadczenie o martwym urodzeniu lub akt urodzenia ze wzmianką o śmierci dziecka.

W przypadku kobiet prowadzących działalność gospodarczą, które mają opłaconą dobrowolną składkę chorobową, również możliwe jest skorzystanie z tego prawa, co pociągnie za sobą zasiłek oraz zwolnienie z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne w okresie pobierania zasiłku. W tym przypadku wszelkie formalności należy załatwić bezpośrednio z ZUS.

Zasiłek za czas przebywania na skróconym urlopie macierzyńskim wynosi 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku.

Możliwości uczczenia pamięci

Jest wiele sposobów, aby to uczcić pamięć dziecka. Oto niektóre z nich:  

• Nadanie imienia – tak po prostu, dla siebie, nawet bez konieczności rejestracji urzędowych. 
• Pamiątkowe plakietki lub biżuteria z imieniem dziecka.  
• Zasadzenie drzewka w jego/jej imieniu 
• Datek na fundację twojego wyboru w jej/jego imieniu  

– to tylko kilka przykładów. 

Istnieje też możliwość pochowania płodu/ciała dziecka. Możesz pozostawić tę kwestię szpitalowi lub dopilnować pochówku samodzielnie.

Pochówek

W przypadku, kiedy poronienie nastąpiło w trakcie hospitalizacji, a Ty nie zdecydujesz się na pochówek, w świetle aktualnego prawa szpital zobowiązany jest do zorganizowania godnego pochówku płodu/ciała dziecka. Niektórzy rodzice zgadzają się na przekazanie przez szpital płodu/ciała dziecka do badań anatomicznych akademii lub uniwersytetowi medycznemu. W ten sposób czują, że ich strata może mieć choć odrobinę sensu. Po takich badaniach uniwersytety dokonują pochówku na cmentarzach komunalnych.

W wielu miastach funkcjonują także zbiorowe groby dzieci utraconych. Są one bezpłatne i organizowane przez miasto. Mogą być dla Ciebie symbolicznym miejscem pamięci. Najczęściej pochówki w tych miejscach odbywają się w obrządku katolickim.

Możesz także zorganizować pochówek indywidualny, jeśli czujesz, że tego chcesz. Pamiętaj jednak, że nie masz takiego obowiązku.

Aby zorganizować pochówek, należy skontaktować się z administratorem cmentarza. Możesz to zrobić osobiście lub zlecić to domowi pogrzebowemu. Możesz również uzyskać zwrot kosztów, dzięki zasiłkowi pogrzebowemu, o którym przeczytasz niżej.

Jeśli chodzi o formalności możesz przedstawić zaświadczenie o martwym urodzeniu lub skrócony akt urodzenia z adnotacją o śmierci dziecka.

Zasiłek pogrzebowy

O zasiłek pogrzebowy możesz ubiegać się w ciągu 12 miesięcy od pochówku dziecka.

We właściwym oddziale ZUS należy złożyć:

• Odpis aktu urodzenia dziecka z adnotacją o śmierci lub zaświadczenie o martwym urodzeniu, które zostało omówione wyżej;
• Wniosek Z-12;
• Poświadczenie poniesionych kosztów.

Tymi formalnościami może zająć się zakład pogrzebowy.

Zasiłek opiekuńczy na chorego członka rodziny

Twój partner/partnerka również mogą skorzystać z opcji pozostania z Tobą w domu, jeśli przyczyny medyczne wskazują, że potrzebujesz pomocy. Zasiłek ten wykorzystywany jest na drugiego rodzica, a wiec nie ma konieczności, aby rodzice byli małżeństwem.

W tym przypadku zwolnienie chorobowe wystawi  lekarz, który stwierdzi taką konieczność. Czasami możliwe jest uzyskanie zwolnienia już w szpitalu. 

Zasiłek może wynosić maksymalnie 14 dni i można wykorzystywać go wyłącznie w dni robocze. Wysokość zasiłku wynosi 80 proc. podstawy wymiaru zasiłku.

Aby uzyskać zasiłek do zwolnienienia lekarskiego, musisz dostarczyć dokument Z15 B.

Urlop okolicznościowy

Poronienie wiąże się z możliwością uzyskania 2 dni urlopu okolicznościowego z uwagi na śmierć dziecka.
Znacznie więcej wątpliwości budzi kwestia 2 dni z tytułu urodzenia dziecka. Przepisy nie wspominają, iż urodzenie musi być żywe, coraz częściej więc przyjmuje się interpretacje, że w przypadku poronienia te dwa dni również przysługują.

Urlop okolicznościowy będzie przysługiwał kobiecie, która poroniła (jeśli nie zdecyduje się ona na wykorzystanie skróconego urlopu macierzyńskiego, ani nie będzie przebywała na zwolnieniu chorobowym), a także jej partnerowi (nie może wykorzystać tych dni w okresie korzystania z ewentualnego zasiłku opiekuńczego) .